به گزارش کارنا، سیاست تولید خودروهای اقتصادی که طی سالهای اخیر بارها از سوی سیاست گذاران صنعت خودرو وعده داده شده امروز با شکست مواجه شده است؛ سیاستی که عدم تحقق آن بخش قابل توجهی از متقاضیان را از خرید خودرو محروم کرده است.
بازار خودرو این روزها بیش از هر زمان دیگری تحتتاثیر افت قدرت خرید خانوارها قرار گرفته است؛ به طوری که ارزانترین خودروی صفر بازار بیش از یک میلیارد تومان است.
حال برای پاسخ به این پرسش کلیدی که چه عواملی موجب شکست سیاست تولید خودروهای اقتصادی در ایران شده با امیرحسین شامخی، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی به گفتوگو پرداختیم.
وی با ارائه تعریفی از خودروی اقتصادی عنوان کرد: خودروی اقتصادی به خودرویی گفته میشود که اولویت اصلی در طراحی و تولید آن «مقرونبهصرفه بودن» است. به این معنا که تمرکز تولیدکننده به جای افزودن آپشنهای لوکس و گران قیمت، قیمت پایین خودرو است؛ به گونهای که اقشار وسیعی از جامعه توان خرید آن را داشته باشند.
وی در گفتوگو با خبرنگار کارنا ادامه داد: از دیگر ویژگیهای کلیدی خودروی اقتصادی میتوان به حجم موتور بین ۱۰۰۰ تا ۱۶۰۰ سیسی، مصرف سوخت بهینه، استهلاک پایین و طول عمر بالا و برخورداری از حداقلهای استاندارد مانند ترمزای بی اس، کیسه هوا و کولر اشاره کرد.
این کارشناس صنعت خودرو ضمن اشاره به نمونههای جهانی خودروی اقتصادی یادآور شد: خودروهایی نظیر هیوندای اکسنت، هیوندای آی ۱۰، تویوتا یاریس و رنو کویید در حالی جزء خودروهای اقتصادی در بازار جهانی به شمار میروند که در بازار ایران جزء خودروهای گران قیمت محسوب میشوند. به طور مثال قیمت تویوتا یاریس در بازار ایران بیش از ۵ میلیارد تومان است.
شامخی در ادامه به چالشهای کلان در مسیر تولید خودروی اقتصادی در ایران اشاره کرد و اظهار داشت: واقعیت این است شرایط اقتصادی و ساختار اقتصاد کلان در ایران موجب شده خودروهایی که در سطح جهانی «اقتصادی» محسوب میشوند در کشور ما در زمره خودروهای گرانقیمت قرار بگیرند.
وی کاهش ارزش پول ملی و تحریمهای خارجی را از مهمترین دلایل افزایش بهای تمام شده خودرو در ایران عنوان و بیان کرد: متاسفانه از یک سو، کاهش ارزش پول ملی و از سوی دیگر فشار تحریمها باعث ایجاد واسطههای متعدد در تأمین قطعات «هایتک» شده و قیمت نهایی قطعات وارداتی را به شدت افزایش داده است.
این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد: همچنین ساختار مالی خودروسازان و دریافت وامهای کلان با بهرههای بالا از بانکها موجب شده هزینههای مالی خودروسازان مستقیماً بر قیمت تمامشده خودرو سرشکن شود. از طرفی، تیراژ پایین تولید که به سبب تحریمها و کمبود قطعات و مواد اولیه وارداتی ایجاد شده باعث افزایش هزینههای سربار و کاهش بهرهوری در صنعت خودرو شده است.
شامخی افزود: در شرایطی که خودروی اقتصادی در دنیا ترکیبی از موتور کم مصرف و مدرن، گیربکس بهینه، بدنه سبک و طراحی ساده و استاندارد است، اما استفاده از پلتفرمهای قدیمی در ایران منجر به افزایش وزن خودرو، موتورهای کمبازده و مصرف سوخت بالا شده است.
وی ادامه داد: همچنین کیفیت پایین قطعات و عمر کوتاه قطعات داخلی موجب مراجعه مکرر به تعمیرگاه و افزایش هزینههای نگهداری برای مصرفکننده شده است.
این کارشناس صنعت خودرو نبود رقابت را از دیگر علل افزایش قیمت تمام شده در صنعت خودرو برشمرد و تاکید کرد: واقعیت این است انحصار در بازار خودرو و نبود تنوع کافی، انگیزهای برای کاهش قیمت یا افزایش کیفیت باقی نگذاشته است. این در حالی است که وجود رقابت خود منجر به افت قیمت و ارتقای کیفیت خودرو میشود.
شامخی خاطرنشان کرد: تولید خودروی اقتصادی یعنی ۸۰ تا ۹۰ درصد قطعات ساخت داخل باشد، اما رشد هزینههای تولید خودرو در ایران که به واسطه محدود بودن زنجیره تامین ایجاد شده قیمت تمام شده خودرو را افزایش داده است.
وی ادامه داد: علاوه بر این، الزام به رعایت استانداردهای اجباری بر پلتفرمهای فرسوده و قدیمی بدون ارتقای واقعی کیفیت، تنها هزینه تولید خودرو را افزایش داده است. در نهایت عدم تعادل عرضه و تقاضا و پیشی گرفتن تقاضا از عرضه باعث ایجاد فاصله قیمتی فاحش میان کارخانه و بازار آزاد و ایجاد صفهای طولانی برای خرید خودرو شده است.
این کارشناس صنعت خودرو در تشریح راهکارهای پیشنهادی برای تولید خودروهای اقتصادی بیان کرد: یکی از این راهکارها، افزایش تیراژ تولید است که میتواند زمینه را برای کاهش هزینههای تولید، تأمین نیاز واقعی بازار و حذف دلالی از بازار خودرو فراهم کند. واقعیت این است مادامی که با تامین واقعی نیازِ بازار، شکاف قیمتی در کارخانه و بازار را از بین نبریم، تولید خودروی اقتصادی دور از انتظار خواهد بود.
شامخی تاکید کرد: همچنین الزام خودروسازان به جایگزینی پلتفرمهای قدیمی با پلتفرمهای مدرن، ساده و سبک جهت کاهش مصرف سوخت و آلایندگی خودرو، استفاده از موتورهای کمحجم، کم مصرف و سازگار با کیفیت بنزین موجود در کشور از دیگر الزامات تولید خودروهای ارزان قیمت و اقتصادی در کشور به شمار میروند.
وی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، تمرکز بر داخلیسازی ۸۰ تا ۹۰ درصدی قطعات با تأکید بر افزایش کیفیت و طول عمر آنها، طراحی سیستمهای انتقال قدرت بادوام برای کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری و رعایت استانداردهای ایمنی در کنار حفظ ماهیت اقتصادی خودرو میتواند تولید خودروهای اقتصادی در کشور را تسهیل کند.
این کارشناس صنعت خودرو در پایان بیان کرد: در مجموع میتوان گفت خودروی اقتصادی در ایران تنها با تغییر رویکرد از «تولید خودروهای قدیمی با هزینههای بالا» به سمت «تولید انبوه با پلتفرمهای مدرن و بومیسازی باکیفیت» محقق خواهد شد؛ لذا تا زمانی که زنجیره تأمین محدود و تیراژ تولید پایین باشد، خودروهای تولیدی از دایره تعریف «اقتصادی» خارج خواهند ماند.
ارسال نظر