به گزارش کارنا، ترامپ و صنعت خودرو آمریکا وارد مرحله تازهای شده؛ واشنگتن میخواهد خودروهای تولیدی مکزیک و کانادا، آمریکاییتر ساخته شوند.
دولت دونالد ترامپ در تازهترین دور مذاکرات تجاری با مکزیک، طرحی را روی میز گذاشته که میتواند ساختار زنجیره تأمین خودرو در آمریکای شمالی را بهطور جدی تغییر دهد. بر اساس پیشنهاد جدید واشنگتن، خودروها و کامیونهایی که در آمریکای شمالی تولید میشوند، برای بهرهمندی از مزایای تعرفهای توافق تجارت آزاد آمریکای شمالی (USMCA) باید دستکم ۸۲ درصد محتوای منطقهای داشته باشند؛ اما مهمتر از آن، ۵۰ درصد از کل ارزش این خودروها باید مستقیماً در آمریکا تولید شده باشد.
این پیشنهاد، اگر نهایی شود، نسبت به توافق فعلی USMCA سختگیرانهتر خواهد بود و عملاً خودروسازان را وادار میکند سهم بیشتری از تولید قطعات کلیدی و مونتاژ محصولات خود را به خاک آمریکا منتقل کنند. در این میان، کانادا نیز بهنظر میرسد در حاشیه قرار گرفته؛ زیرا در مذاکرات اخیر مکزیکوسیتی حضور نداشته و حتی سهم قطعات کانادایی در محاسبات جدید نیز لحاظ نشده است.
ترامپ و صنعت خودرو آمریکا؛ فشار برای بازگشت تولید
موضوع اصلی در دور جدید مذاکرات، بازگرداندن بخش بیشتری از زنجیره تولید خودرو به آمریکا است. در توافق فعلی USMCA، خودروسازان برای بهرهمندی از تعرفههای ترجیحی باید حداقل ۷۵ درصد ارزش خودرو را از قطعات و تولیدات منطقه آمریکای شمالی تأمین کنند. با این حال، دولت ترامپ قصد دارد این عدد را به ۸۲ درصد افزایش دهد.
اما تغییر مهمتر، الزام جدیدی است که میگوید نیمی از ارزش کل خودرو باید در آمریکا ایجاد شود. به بیان سادهتر، حتی اگر خودرویی در مکزیک یا کانادا مونتاژ شود، برای برخورداری از مزایای تجاری آمریکا باید بخش قابلتوجهی از موتور، گیربکس، قطعات اصلی بدنه، سامانه انتقال قدرت و حتی باتری خودروهای برقی آن در آمریکا تولید شده باشد.
این سیاست، ادامه همان رویکردی است که ترامپ سالها بر آن تأکید داشته؛ یعنی بازگرداندن کارخانهها، خطوط مونتاژ و اشتغال صنعتی به خاک آمریکا.
چرا مکزیک به مرکز تولید خودرو تبدیل شد؟
طی دو دهه گذشته، بسیاری از خودروسازان جهانی و حتی برندهای آمریکایی، بخش بزرگی از تولیدات خود را به مکزیک منتقل کردهاند. دلیل این موضوع روشن است؛ هزینه نیروی کار در مکزیک بهمراتب پایینتر از آمریکا بوده و همین مسئله باعث شده تولید خودرو در این کشور اقتصادیتر شود.
دولت ترامپ، اما معتقد است توافقهای تجاری قبلی باعث خروج بخشی از ظرفیت تولیدی از آمریکا شده و کارخانههای مکزیکی عملاً به رقیب صنایع داخلی این کشور تبدیل شدهاند. به همین دلیل، واشنگتن اکنون تلاش میکند از مسیر قوانین تجاری، شرکتها را به بازگشت سرمایهگذاری صنعتی به آمریکا وادار کند.
در همین راستا، مقامهای دولت ترامپ در سال گذشته تعرفه ۲۵ درصدی بر خودروها و قطعات وارداتی از مکزیک و کانادا اعمال کردند و همچنین تعرفههای ۵۰ درصدی بر فولاد، آلومینیوم و مس این کشورها وضع شد؛ اقدامی که نشان میدهد سیاست حمایتگرایانه واشنگتن تنها به صنعت خودرو محدود نیست.
توافق USMCA چه تغییری میکند؟
توافق USMCA که در سال ۲۰۲۰ جایگزین پیمان نفتا (NAFTA) شد، اکنون ستون اصلی تجارت بدون تعرفه میان آمریکا، کانادا و مکزیک محسوب میشود؛ توافقی که نزدیک به ۱.۶ تریلیون دلار تجارت سالانه سهجانبه را پوشش میدهد.
در نسخه فعلی این توافق، ۴۰ درصد از ارزش قطعات اصلی خودروهای سواری باید در مناطقی با دستمزد بالا ــ عملاً آمریکا یا کانادا ــ تولید شود. این سهم برای وانتها به ۴۵ درصد میرسد. موتور، گیربکس، قطعات اصلی بدنه و باتری خودروهای برقی نیز در فهرست قطعات کلیدی قرار دارند.
اکنون آمریکا علاوه بر افزایش سهم محتوای منطقهای، پیشنهاد داده است میزان ارزش منطقهای کامیونهای سنگین نیز از ۷۰ درصد به ۷۵ درصد برسد. همچنین واشنگتن بهدنبال اجرای فرمول سختگیرانهتری برای محاسبه سهم قطعات محلی در اجزای گرانقیمت خودرو است.
قوانین جدید قطعات خودرو چه معنایی دارند؟
این موضوع پس از آن اهمیت بیشتری پیدا کرد که در ژانویه ۲۰۲۳، هیأت حل اختلاف تجاری به نفع مکزیک و کانادا رأی داد؛ حکمی که عملاً به خودروسازان اجازه میداد از قطعات غیرآمریکای شمالی بیشتری در برخی اجزای خودرو استفاده کنند.
بر همین اساس، واشنگتن اکنون تلاش میکند تعریف سختگیرانهتری از «ساخت آمریکای شمالی» ارائه دهد؛ تعریفی که سهم قطعات وارداتی از چین و دیگر کشورها را کاهش داده و وابستگی زنجیره تأمین خودرو به خارج از منطقه را محدود کند.
حذف کانادا از مذاکرات؛ پیام سیاسی یا اقتصادی؟
یکی از مهمترین نکات مذاکرات اخیر، غیبت کامل کانادا بود. مذاکرات جدید میان آمریکا و مکزیک بهصورت دوجانبه برگزار شد و هیچ برنامه مشخصی نیز برای حضور کانادا در دورهای بعدی اعلام نشده است.
همزمان، گزارشها نشان میدهد در مدل جدید پیشنهادی آمریکا، سهم مشخصی برای قطعات ساخت کانادا تعریف نشده؛ مسئلهای که میتواند فشار مستقیمی بر صنعت قطعهسازی و خودروسازی این کشور وارد کند.
برخی فعالان صنعت خودرو معتقدند آمریکا ممکن است ابتدا توافقی با مکزیک بهدست آورد و سپس شرایط جدید را به کانادا در قالب یک انتخاب محدود ارائه کند؛ یا توافق را بپذیرد، یا بخشی از مزایای تجاری خود را از دست بدهد.
آینده ترامپ و صنعت خودرو آمریکا
با وجود سختتر شدن مواضع واشنگتن، مقامهای مکزیکی گفتهاند در مذاکرات اخیر هیچ نشانهای از تهدید آمریکا برای خروج کامل از USMCA مشاهده نشده است. طبق برنامه، دور بعدی گفتوگوها در روزهای ۱۶ و ۱۷ ژوئن در واشنگتن برگزار میشود و دور سوم نیز برای هفته منتهی به ۲۰ ژوئیه در مکزیکوسیتی برنامهریزی شده است.
با این حال، اگر پیشنهادهای جدید آمریکا تصویب شود، خودروسازان فعال در آمریکای شمالی ناچار خواهند شد مدل فعلی زنجیره تأمین خود را بازطراحی کنند؛ تغییری که میتواند هم هزینه تولید خودرو را افزایش دهد و هم قیمت نهایی برخی محصولات را در بازار بالا ببرد. در چنین شرایطی، «ترامپ و صنعت خودرو آمریکا» بار دیگر به یکی از مهمترین محورهای اقتصاد صنعتی جهان تبدیل شده است.
ارسال نظر